Diagnostyka bydła bliżej zwierzęcia

W codziennej pracy lekarza weterynarii i doradcy żywieniowego czas ma ogromne znaczenie. Podejrzenie problemu pojawia się podczas wizyty w gospodarstwie, a specjalista musi połączyć obserwację zwierzęcia, wywiad, żywienie i informacje dotyczące całego stada.

W tradycyjnym modelu pobranie materiału może oznaczać konieczność jego transportu do laboratorium i oczekiwania na wynik. BoviLab został zaprojektowany jako przenośny analizator biochemiczny do pracy bezpośrednio w gospodarstwie.

Według aktualnych materiałów urządzenia analiza trwa około 7 minut, wymaga próbki o objętości 120–150 µl, a jeden slajd pozwala oznaczyć sześć parametrów. Zakres pracy urządzenia wynosi 5–32°C.

Dzięki temu lekarz weterynarii lub specjalista żywienia może uzyskać dodatkowe dane diagnostyczne już podczas pracy w gospodarstwie.

Nie tylko wynik – znaczenie ma jego interpretacja

W diagnostyce metabolicznej pojedynczy wynik jest ważnym elementem, ale często nie odpowiada jeszcze na pytanie, gdzie znajduje się problem i czy dotyczy on pojedynczego zwierzęcia, grupy czy całego stada.

Dlatego BoviLab wykorzystuje automatyczny Dashboard, który porządkuje wyniki według celu badania i kontekstu biologicznego. System pozwala uwzględniać m.in. wiek cielęcia, dzień laktacji, grupę zwierząt oraz wcześniejsze badania.

W praktyce oznacza to przejście od:

POMIAR → DASHBOARD → DZIAŁANIE

czyli od uzyskania wyniku, przez jego uporządkowanie i analizę, do wykorzystania informacji w żywieniu, profilaktyce i kontroli stada.

Co istotne, wynik BoviLab nie powinien być traktowany jako samodzielna diagnoza. Dokumentacja urządzenia wskazuje na konieczność uwzględnienia również badania klinicznego, wywiadu, żywienia i warunków panujących w gospodarstwie.

Pięć profili badania – pięć różnych pytań

Jedną z istotnych funkcji BoviLab jest możliwość dopasowania profilu badania do konkretnego problemu klinicznego lub produkcyjnego.

Transition

NEFA, BHB, BUN, Ca, P, Mg

Profil przeznaczony do oceny okresu okołoporodowego i odpowiedzi na pytanie, czy krowy przechodzą przez okres przejściowy bez nadmiernego obciążenia energetycznego oraz zaburzeń mineralnych.

Liver Function

AST, GGT, TP, ALB, TC, NEFA + GLB i A/G

Profil służący do oceny funkcjonowania wątroby i metabolizmu.

Downer Cow

Ca, P, Mg, CK, AST, NEFA

Profil pozwalający ocenić, czy u krowy zalegającej dominuje problem mineralny, mięśniowy czy metaboliczny.

Nutri Balance

ALB, bilirubina, TC, TP, BUN, NEFA + wskaźniki

Profil pozwalający spojrzeć szerzej na wątrobę, metabolizm i zapalenie.

Calf Nutri

GGT, TP, ALB, BUN, TC, BHB

Profil przeznaczony do oceny zarządzania siarą, żywienia cieląt i rozwoju żwacza przed odsadzeniem.

Ketoza u krów – dlaczego BHB i NEFA są ważne?

Jednym z istotnych obszarów zastosowania diagnostyki metabolicznej jest ketoza u krów mlecznych.

Problemy metaboliczne związane z okresem przejściowym i początkiem laktacji mogą wymagać oceny więcej niż jednego parametru. W BoviLab szczególne znaczenie mają tutaj BHB i NEFA.

BHB znajduje się m.in. w profilu Transition, natomiast NEFA jest analizowany w kilku profilach: Transition, Liver Function, Downer Cow i Nutri Balance.

Takie połączenie pozwala spojrzeć na sytuację metaboliczną krowy szerzej, zamiast ograniczać ocenę do jednego parametru.

W praktyce może być to szczególnie interesujące przy podejrzeniu problemów z ketozą, ocenie okresu przejściowego czy monitorowaniu grupy krów po wycieleniu.

NEFA – ocena metabolizmu w kontekście dnia względem wycielenia

Jednym z wyróżników BoviLab jest możliwość oznaczania NEFA bezpośrednio w gospodarstwie.

Co istotne, Dashboard uwzględnia różne poziomy odniesienia dla okresu przed i po wycieleniu.

Według dokumentacji BoviLab:

Przed wycieleniem:

• cel: ≤ 0,1 mmol/l,
• problem: > 0,4 mmol/l.

Po wycieleniu:

• cel: ≤ 0,4 mmol/l,
• problem: > 0,6 mmol/l.

Dokumentacja podkreśla, że interpretację należy odnosić do dnia pobrania i protokołu konkretnego stada.

To bardzo istotne z punktu widzenia praktyki. Ten sam wynik nie powinien być interpretowany w oderwaniu od momentu cyklu produkcyjnego krowy.

Dashboard pozwala również zobaczyć wyniki poszczególnych krów na wykresie i ocenić, czy przekroczenia dotyczą pojedynczych zwierząt, czy większej części grupy.

Od pojedynczej krowy do całego stada

W przypadku problemów metabolicznych szczególnie ważne jest pytanie, czy obserwowane nieprawidłowości są jednostkowe, czy dotyczą większej populacji zwierząt.

BoviLab umożliwia zestawianie wyników z:

• dniem laktacji,
• grupą zwierząt,
• wcześniejszymi badaniami,
• kolejnymi terminami pomiarów.

Dokumentacja określa tę funkcję jako „trend zamiast punktu”. Oznacza to możliwość obserwowania kierunku zmian, a nie tylko pojedynczej wartości.

W praktyce schemat może wyglądać następująco:

badanie → analiza grupy → identyfikacja odchylenia → ocena żywienia i warunków → działania korygujące → ponowne badanie → analiza trendu.

Takie podejście może być szczególnie przydatne w gospodarstwach, w których diagnostyka jest częścią regularnego programu monitorowania stada.

Wątroba i metabolizm – szersze spojrzenie na problemy krów

Ketoza nie jest jedynym zagadnieniem, w którym istotna jest ocena metabolizmu.

BoviLab pozwala również analizować funkcję wątroby oraz szerszy profil metaboliczny.

Szczególnie interesujący może być tutaj Nutri Balance, obejmujący ALB, bilirubinę, TC, TP, BUN i NEFA oraz dodatkowe wskaźniki. Profil ma pomagać w ocenie, czy główny problem dotyczy wątroby, metabolizmu, zapalenia czy połączenia tych obszarów.

Dla specjalisty żywienia oznacza to możliwość zestawienia danych biochemicznych z informacjami dotyczącymi:

• dawki pokarmowej,
• grupy żywieniowej,
• kondycji zwierząt,
• produkcji mleka,
• okresu laktacji,
• obserwacji z gospodarstwa.

Diagnostyka może więc stanowić uzupełnienie analizy żywieniowej, a nie jej zamiennik.

BoviLab w diagnostyce cieląt

Diagnostyka metaboliczna nie musi zaczynać się dopiero na etapie pierwszej laktacji.

Profil Calf Nutri obejmuje GGT, TP, ALB, BUN, TC i BHB.

W przypadku cieląt do 21. dnia życia, szczególnie między 3. a 14. dniem, Dashboard wykorzystuje m.in. GGT i białko całkowite w ocenie zagadnień związanych z siarą. Albumina i cholesterol są wykorzystywane do oceny podaży białka i energii oraz żywienia krowy przed porodem.

W okresie odpajania mlekiem i w okolicach odsadzenia oceniane są również zagadnienia związane z:

• podażą białka,
• energią,
• rozwojem żwacza,
• BUN,
• cholesterolem,
• BHB.

Badanie w gospodarstwie – prosta procedura

Według materiałów BoviLab wykonanie badania składa się z trzech podstawowych etapów.

1. Pobierz próbkę

Materiał należy przygotować zgodnie z procedurą właściwą dla wybranego slajdu.

2. Nanieś próbkę

Na pole testowe slajdu nanosi się 120–150 µl próbki.

3. Włóż slajd

Po umieszczeniu slajdu w urządzeniu rozpoczyna się analiza. Wynik jest dostępny po około 7 minutach.

Urządzenie zostało przygotowane do pracy w gospodarstwie. Według materiałów producenta nie wymaga kalibracji, posiada pamięć do 1000 wyników oraz komunikację Wi-Fi i Bluetooth. Termin przydatności slajdów wynosi 24 miesiące.

Dla kogo BoviLab?

Dla lekarza weterynarii

BoviLab może być dodatkowym narzędziem podczas wizyty w gospodarstwie, pozwalającym uzyskać informacje biochemiczne bezpośrednio na miejscu.

Dla specjalisty żywienia bydła

Może wspierać ocenę grup żywieniowych oraz obserwację zmian metabolicznych w czasie.

Dla gospodarstwa mlecznego

Może być wykorzystywany do monitorowania krów w okresie przejściowym i laktacji oraz do oceny wybranych parametrów u cieląt.

Dla doradcy gospodarstwa

Dashboard ułatwia przedstawienie wyników i rozmowę z hodowcą o kierunku dalszych działań.

Diagnostyka metaboliczna jako element zarządzania stadem

Nowoczesna diagnostyka terenowa pozwala spojrzeć na stado nie tylko przez pryzmat pojedynczych przypadków chorobowych.

Szybki pomiar, kontekst biologiczny i analiza trendu tworzą zestaw informacji, który może być wykorzystany podczas pracy lekarza weterynarii i doradcy żywieniowego.

W przypadku problemów takich jak ketoza u krów, zaburzenia metaboliczne, problemy okresu przejściowego czy nieprawidłowości związane z żywieniem, dodatkowe dane biochemiczne mogą pomóc lepiej ocenić sytuację i monitorować zmiany w czasie.

Najważniejsze pozostaje jednak właściwe wykorzystanie wyniku. BoviLab nie zastępuje badania klinicznego ani wiedzy lekarza weterynarii lub żywieniowca. Jest narzędziem dostarczającym dodatkowych danych do procesu oceny zwierzęcia i stada.

BoviLab – kiedy wynik jest dostępny na fermie, łatwiej przejść od danych do działania.

VF Solution Sp. z o.o. – wyłączny dystrybutor BoviLab w Polsce
+48 459 115 721 · biuro@vfsolution.pl · vfsolution.pl

FAQ – najczęściej zadawane pytania o BoviLab

Czym jest BoviLab?

BoviLab to przenośny analizator biochemiczny przeznaczony do pracy bezpośrednio w gospodarstwie. Według materiałów producenta wynik analizy można uzyskać w około 7 minut, przy objętości próbki 120–150 µl.

Czy BoviLab może być wykorzystywany przy podejrzeniu ketozy u krów?

Tak. W kontekście problemów metabolicznych, w tym ketozy, istotne są profile zawierające BHB i NEFA. Profil Transition obejmuje NEFA, BHB, BUN, Ca, P i Mg.

Co oznacza BHB u krów?

BHB jest jednym z parametrów wykorzystywanych w ocenie metabolizmu. W BoviLab znajduje się m.in. w profilu Transition oraz Calf Nutri. Wynik należy interpretować w kontekście stanu zwierzęcia, żywienia i pozostałych danych.

Do czego służy badanie NEFA u krów?

NEFA jest jednym z parametrów wykorzystywanych do oceny metabolizmu i znajduje się w kilku profilach BoviLab. Dashboard uwzględnia również różne poziomy odniesienia NEFA przed i po wycieleniu.

Jak szybko BoviLab podaje wynik?

Analiza trwa około 7 minut.

Ile próbki potrzeba do badania?

Do pola testowego slajdu nanosi się 120–150 µl próbki.

Czy BoviLab pozwala badać całe grupy krów?

System pozwala zestawiać wyniki z grupą zwierząt, dniem laktacji i wcześniejszymi badaniami, dzięki czemu możliwa jest analiza trendów w stadzie.

Czy BoviLab służy tylko do diagnostyki ketozy?

Nie. System obejmuje również profile związane z okresem przejściowym, funkcją wątroby, krowami zalegającymi, żywieniem i metabolizmem oraz diagnostyką cieląt.

Czy BoviLab może być wykorzystywany do oceny funkcji wątroby?

Tak. Profil Liver Function obejmuje AST, GGT, TP, ALB, TC i NEFA oraz GLB i A/G.

Czy BoviLab można stosować u cieląt?

Tak. Profil Calf Nutri obejmuje GGT, TP, ALB, BUN, TC i BHB i jest przeznaczony m.in. do oceny zagadnień związanych z siarą, żywieniem i rozwojem żwacza.

Czy urządzenie wymaga kalibracji?

Według aktualnej ulotki BoviLab jest przeznaczony do pracy bez kalibracji. Urządzenie ma również pamięć do 1000 wyników oraz Wi-Fi i Bluetooth.

Czy wynik BoviLab zastępuje badanie kliniczne?

Nie. Wynik powinien być interpretowany razem z badaniem klinicznym, wywiadem, informacjami dotyczącymi żywienia oraz warunkami panującymi w stadzie.

Czy BoviLab jest przydatny dla żywieniowca?

Tak. Profile Transition i Nutri Balance obejmują parametry związane z metabolizmem i żywieniem, a Dashboard umożliwia porównywanie wyników grup oraz zmian w czasie.